Audiometers
Audiometers zijn onmisbare instrumenten in de audiologie, arbeidsgeneeskunde en KNO-geneeskunde. Ze spelen een cruciale rol bij het diagnosticeren, evalueren en behandelen van gehoorproblemen. Of het nu gaat om het opsporen van gehoorverlies bij kinderen, het monitoren van gehoor bij volwassenen die blootgestaan hebben aan lawaai, of het afstellen van hoortoestellen, audiometers bieden een nauwkeurige en betrouwbare manier om het gehoorvermogen te meten.
Onze audiometers zijn uitermate geschikt voor screening en blinken uit in gebruiksgemak. De audiometers werken met een eigen software en kunnen gekoppeld worden aan een elektronisch patiëntendossier.
Wat is een audiometer?
Een audiometer is een elektronisch toestel dat wordt gebruikt om het gehoorvermogen van een persoon te meten. Het apparaat genereert geluiden op verschillende frequenties en intensiteiten, zodat een arts of audioloog kan bepalen hoe goed iemand geluiden waarneemt. Audiometers zijn essentieel voor het diagnosticeren van verschillende soorten gehoorverlies, zoals geleidingsverlies (problemen in het buiten- of middenoor), sensorineuraal of perceptief verlies (schade aan het binnenoor of de gehoorzenuw), en gemengd verlies (een combinatie van beide).
Audiometers worden gebruikt voor:
- Diagnostiek:
Het vaststellen van gehoorproblemen. - Screening:
Snelle gehoortests op scholen, in bedrijven of bij medische keuringen om gehoorproblemen vroegtijdig op te sporen. - Monitoring:
Het opvolgen van gehoorveranderingen bij mensen die vaak aan lawaai blootgesteld worden (bv. in de industrie of muzieksector) of bij mensen die medicatie gebruiken die ototoxisch kan zijn (schadelijk voor het gehoor). - Aanpassing van hoortoestellen:
Het afstellen van hoortoestellen op basis van de specifieke gehoorbehoeften van een patiënt. - Onderzoek:
In klinische studies naar gehoor en gehoorverlies.
Audiometrie testen
De belangrijkste audiometrietesten zijn:
Pure Toon Audiometrie (PTA)
Iedereen kent de typische gehoortest die uitgevoerd wordt tijdens het medisch onderzoek op school of voor het werk, waarbij men een geluidsdempende hoofdtelefoon opzet en op een knop moet drukken wanneer men een geluid hoort. Deze test is veruit de meest uitgevoerde audiometrietest en noemt men de Pure Toon Audiometrie.
Dit is de meest gebruikte test om gehoorverlies te diagnosticeren. Tijdens deze test worden tonen op verschillende frequenties (meestal 250, 500, 1000, 2000, 4000 en 8000 Hz) aangeboden. De patiënt geeft aan wanneer hij of zij het geluid hoort, zodat de gehoordrempel voor elke frequentie kan worden vastgesteld. De resultaten worden weergegeven in een audiogram.
De test wordt vaak uitgevoerd met enkel een dempende hoofdtelefoon, maar kan ook in een geluidsdempende audiometriecabine gebeuren voor een betere demping van omgevingsgeluiden.
Er kunnen 2 soorten Pure Toon Audiometrietesten worden uitgevoerd:
- Luchtgeleidingstest
De patiënt krijgt een hoofdtelefoon op en luistert naar tonen op verschillende frequenties (meestal tussen 250 Hz en 8000 Hz). De intensiteit van de tonen varieert en men tracht de laagste intensiteit vast te stellen die de patiënt nog kan horen. Dit wordt door de patiënt aangegeven door een knop in te drukken of de hand op te steken. - Botgeleidingstest
Deze test meet hoe goed geluid via het bot wordt doorgegeven aan het binnenoor, wat helpt om te onderscheiden tussen geleidingsverlies en sensorineuraal verlies. Het geluid wordt via een apparaatje op het bot achter het oor doorgegeven. Op die manier kan men het uitwendige en het binnenoor omzeilen en het onderscheid maken tussen een geleidingsprobleem of een probleem aan het binnenoor of gehoorzenuw.
Soms worden deze testen ook uitgevoerd met maskering. Bij deze test wordt in het niet-geteste oor een achtergrondruis gegeven om kruisgehoor te voorkomen bij het testen van het andere oor.
Moderne audiometers werken met software die volledig geautomatiseerde testprotocollen kunnen uitvoeren.
De resultaten van een Pure Toon Audiometrie worden vastgelegd in een audiogram, een grafiek die de gehoordrempels (de zachtste geluiden die de patiënt kan horen) voor verschillende frequenties weergeeft. Een normale gehoordrempel ligt tussen 0 en 20 dB HL (Hearing Level).
Spraakaudiometrie
Bij deze test wordt niet met tonen, maar met spraakgeluiden gewerkt. De patiënt luistert naar woorden of zinnen die op verschillende volumes worden afgespeeld, en moet deze herhalen.
Spraakaudiometrie meet:
- Spraakdetectiedrempel (SDT):
Het zachtste niveau waarop de patiënt spraak kan detecteren (maar niet noodzakelijk verstaan). - Spraakverstaanbaarheidsscore (SDS):
Het percentage woorden dat de patiënt correct kan herhalen bij een comfortabel luisterniveau.
Deze test is vooral nuttig voor het beoordelen van hoe goed iemand spraak verstaat in alledaagse situaties.
Tympanometrie
Hoewel tympanometrie niet met een traditionele audiometer wordt uitgevoerd, is het wel een belangrijke aanvullende test in de audiologie. Een tympanometer meet de beweeglijkheid van het trommelvlies en de druk in het middenoor. Deze test helpt om problemen zoals vocht achter het trommelvlies (bv. bij middenoorontsteking) of stijfheid van de gehoorbeentjes op te sporen.
Oto-Akoestische Emissies (OAE)
OAE-tests meten geluiden die door het binnenoor zelf worden geproduceerd als reactie op stimulatie. Deze test is vooral nuttig voor:
- Neonaat gehoorscreening: Het opsporen van gehoorverlies bij pasgeborenen.
- Monitoring van het binnenoor: Bijvoorbeeld bij patiënten die ototoxische medicatie gebruiken.
Er zijn twee hoofdtypen OAE-tests:
- Transient Evoked OAE: Meet de reactie op korte geluidspulsen.
- Distortion Product OAE: Meet de reactie op twee tegelijkertijd aangeboden tonen.
Auditory Brainstem Response (ABR)
ABR, ook wel BERA (Brainstem Evoked Response Audiometry) genoemd, meet de elektrische activiteit in de gehoorzenuw en de hersenstam als reactie op geluidsprikkels. Deze test is niet-invasief en wordt uitgevoerd door elektroden op de hoofdhuid te plaatsen. ABR is vooral nuttig voor:
- Diagnose van gehoorverlies bij zuigelingen en jonge kinderen die niet kunnen meewerken aan traditionele tests.
- Detectie van retrocochleaire aandoeningen (bv. tumoren op de gehoorzenuw, zoals een acoestisch neuroom).
Auditory Steady-State Response (ASSR)
ASSR is een variant op ABR en meet de reactie van de hersenstam op modulerende tonen. Deze test is met name nuttig voor het schatten van de gehoordrempels bij patiënten die niet kunnen meewerken aan gedragstests, zoals zuigelingen of mensen met een verstandelijke beperking.
Toepassingen en het belang van audiometrie
Audiometrie heeft een breed scala aan toepassingen, zowel in de medische als in de niet-medische sector:
Medische toepassingen
- Diagnose van gehoorverlies
Audiometers helpen bij het identificeren van het type (geleidings-, sensorineuraal of gemengd verlies) en de ernst (licht, matig, ernstig of diep) van gehoorverlies. - Monitoring van gehoor
Bij patiënten met progressieve aandoeningen (bv. de ziekte van Ménière) of bij mensen die behandeld worden met ototoxische medicatie (bv. bepaalde chemotherapie). - Preoperatieve en postoperatieve evaluatie
Bijvoorbeeld bij patiënten die een cochleair implantaat ondergaan.
Preventieve gezondheidszorg
- Neonaat screening
In veel landen worden pasgeborenen standaard getest op gehoorverlies met OAE of ABR, zodat vroege interventie mogelijk is. - Schoolscreenings
Regelmatige gehoortests op scholen helpen om gehoorproblemen bij kinderen vroegtijdig te detecteren, wat cruciaal is voor hun taal- en spraakontwikkeling. - Bedrijfsgezondheidszorg
Werknemers in lawaaierige omgevingen (bv. fabrieken, vliegvelden) ondergaan regelmatig gehoortests om gehoorschade door lawaai te voorkomen.
Onderzoek en ontwikkeling
- Klinische studies
Audiometers worden gebruikt in onderzoek naar nieuwe behandelingen voor gehoorverlies, zoals gentherapie of stamceltherapie. - Hoortoestelontwikkeling
Fabrikanten gebruiken audiometrische gegevens om hoortoestellen te optimaliseren voor verschillende soorten gehoorverlies.
Juridische en verzekeringstechnische toepassingen
- Arbeidsongeschiktheid
Audiometrische tests kunnen worden gebruikt om de mate van gehoorverlies vast te stellen voor verzekeringsclaims of arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. - Forensische audiologie
In sommige gevallen kunnen audiometrische tests worden gebruikt in juridische procedures, bijvoorbeeld om de impact van lawaai op het gehoor van een persoon te beoordelen.